Weer en wind op het eiland Wieringen, deel 2

Uitgegeven op 06-03-2026 om 14:00  |  link

WIERINGEN - Regen, sneeuw en ijs komen niet altijd voor maar wiend waait er op het eiland bijna altijd. Heel zelden is het blak of stienlazerusblak (windstil). Uit het noorden of noordwesten komt ’n breje wiend, uit het noordoosten ’n skrale wiend, uit het zuiden of zuidoosten ’n hòge wiend en uit het zuidwesten ’n krimpende of krimperige wiend.

Van deze laatste wind hield hielden de visserlui niet. Ze noemden het ’n smerige òpkruier uten zuien. ’n Oaflandige wiend waait van het eiland af. Een vlaag wind was ’n hòrtje of een horrel. Bij blakte waait soms ’n gelegeneidje maar als de wind aanwakkert komt er een koeltje, dan ’n bries of ’n dikke bries en begint het te woaien dat ’t barst. Het wordt störmweer, de wind guult en het weer is rouw. Als het nog erger wordt orkaan’t en is ‘t vliegend weer.

Indien de visser met tegenwind zeilt, gaat hij in de wiend, bij de wiend òp, of òpperdan. Hij moet dan lefere en de skuut in de wiend òppompe. Het water spat tegen de boeg op en dan buist ie as ’n kreng. Een belangrijke rol in het vissersbestaan spelen ook eb en vloed. Het opkomen van de vloed noemt men foervloed, het begin van de eb foereb en het einde achtereb. Is er weinig eb en vloed dan is er sprake van dòòie tije in tegenstelling tot springtije waarbij sprake is van extra veel water.

Henk Braad, Historische Vereniging Wieringen