Prediker 11:1

Door: Gerard Laernoes

Uitgegeven op 08-12-2010 om 20:25



Als kind wilde ik dominee worden. Korte werkweken: alleen op zondag.
Bovendien wist ik hoe je het best een volle kerk kon krijgen: een korte preek volstond.
Later kwam ik er achter dat het leven toch iets gecompliceerder in elkaar steekt.
Blijft dat ik gegrepen was door de Heilige Schrift. Het gereformeerde milieu waar ik in opgroeide was de voedingsbodem voor diepgang die de heidenen niet kenden.
De preek werd elke zondag na kerktijd nabesproken bij opa Knol op de Croeselaan.
‘Simson, de Filistijnen over u,’ was de begroeting waarmee wij met het hele gezin binnenvielen. De preek was mooi maar de koffie met slagroom en het heertje van de Lubro deden er niet voor onder. Uit die tijd dateert nog mijn gewoonte om –net als opa-
de jeneverfles onder handbereik naast de stoel te zetten.
In die tijd zat ik ook in het jeugdbestuur van de christelijke korfbalvereniging Desto: Door Edel Spel Tot Ontwikkeling. Vooral Marjan van Beest was goed ontwikkeld. Of zou ze veel korsten hebben gegeten. Mijn vader probeerde mijn zusjes over te halen ook de kapjes van het brood te eten. ‘Van korsten krijg je grote borsten.’
Bij Desto is mij Prediker 11 geworden. De voorzitter van de jeugdafdeling hield me de tekst voor: ‘Werp uw brood uit op het water, want gij zult het vinden na vele dagen.’ Eerlijk gezegd had ik op dat moment geen idee wat hij ermee bedoelde. Leid jongeren op als bestuurders, daar heb je later profijt van, zoiets zal wel de achtergrond geweest zijn.

Mooie tekst voor iemand die in het onderwijs werkt. ‘Werp uw brood uit over het water, want gij zult het vinden na vele dagen,’ Je staat voor de klas, bent de hele dag met kinderen bezig. Stopt er constant wijsheden in. Als schoolmeester ben je elke dag dominee.
Levert het wat op? Zul je er nog iets van terugvinden na vele dagen?
Ja, want het staat in de bijbel en wat in de bijbel staat is waar. Eenmaal gereformeerd, altijd gereformeerd. Ook al staat in Romeinen 12:2 dat je hervormd moet worden.

Als je lang in de plaats woont waar je voor de klas hebt gestaan maak je het mee.
Jackie is nu de loodgieter die in 1975 moeite had met de tafels van vermenigvuldiging. Prima vakman geworden die vele malen –nu als Jacob- de boel heeft vlotgetrokken.
Oud-leerlingen waar je wat aan hebt, heerlijk.
In 1981 had ik Margreet in de klas. Voor het eerst ging ik over schooladviezen. Ze maakte alle tests miserabel, maar ik hield vol dat ze prima geschikt was voor de HAVO. In die tijd was het advies van het hoofd van de school meer waard dan dat van de directeur van nu.
Ze ging naar de HAVO, volgde die moeiteloos en is nu mijn mondhygiëniste. Ze heeft mijn gebit van de ondergang gered. Na traumatische ervaringen bij juffrouw Schappert in mijn jongelingsjaren was ik al veertig jaar niet meer bij een smoelenbeul over de drempel gestapt.
Aan een oud-leerling durfde ik de ravage wel te laten zien. Samen met haar compagnon heeft ze het mooi opgeknapt. Het was aanvankelijk wel schrikken voor haar. Meester die niet naar de tandarts durfde! Ze kwam er tamelijk laat achter dat een meester ook maar een mens is.
Ik ben nog steeds vaste klant bij Margreet.

Nog vele oud-leerlingen hebben me iets opgeleverd de afgelopen jaren.
Paling roken, tegelzetten, takken snoeien, vertimmeringen aan school, een oud-leerlinge die collega werd op de school waar ik werkte: een veelheid aan brood heb ik gevonden.
Nog wel meer misschien dan ik uitgeworpen had.

Zelfs waar ik het niet verwachtte gebeurde het.
In de klas had ik Danny. Hij kwam van een andere school. Daar hebben ze jarenlang tevergeefs getracht de ouders van Danny te overtuigen dat het speciaal onderwijs toch echt het beste voor hem was. Vader en moeder moeten gedacht hebben dat ik een wonderdokter was: Danny zou en moest naar de Oosterlanderschool. De gemeente sommeerde mij om Danny in te schrijven. Mijn argument dat het niet zinvol was een probleem van de ene naar de andere school te verplaatsen werd genegeerd.
Danny, aardige jongen, maar wat moest ik ermee. De maandagmorgen ging doorgaans voorbij met alleen maar geeuwen. Dat waren mondoefeningen zodat de zak chips er in de pauze moeiteloos inging. De andere dagen was het niet veel beter. Kleuren binnen de lijntjes ging hem net zo min goed af als kleuren buiten de lijntjes. Een poosje heb ik hem nog in dienst gehad als directeur oud papier, maar wegens wanprestaties moest ik hem weer snel ontslaan.
Tegenwoordig vermaakt hij zich bij de hangouderen: een groepje bejaarden dat zich met boosters en rollators ophoudt bij het bushokje op Het Hoekje. Laatst stond hij op de foto in de Wieringer Courant. Een bekende scheidsrechter kwam een lezing geven in zaal Concordia.
En wie zat er vooraan? Danny, terwijl hij helemaal niet weet dat een bal rond is.
Danny was eigenlijk alleen maar geschikt op school op de teldatum. Dankzij een laag opleidingsniveau van de ouders telde hij extra mee. En dat was het dan.
Op een zaterdag heb ik toch nog profijt gehad van deze oud-leerling.
Samen met een vriend die een bakkie achter zijn auto had bracht ik gesnoeide takken naar de gemeentewerf om te laten versnipperen. De afstand van huis naar werf was dermate klein dat we het risico namen ze niet vast te binden. Terwijl de takken versnipperd werden kwam Danny aanfietsen. Met een boom onder zijn arm. ‘Meester, u hebt een tak verloren!’
Danny kan bij de lijst van oud-leerlingen waar je wat aan hebt.
Prediker 11:1

Gerard Laernoes
Hervormingsdag 2008

P.S.:
Met de borsten van mijn zusjes is het goed gekomen. Prediker en mijn vader kregen gelijk.
Met de verenigingen waarvan ik bestuurslid werd ging het minder goed: de laatste waarbinnen ik een functie had werd overgenomen door een grote verzekeraar.


Bijlage :

Prediker 11: 1-6
Doe uw werk ondanks alles

Werp uw brood uit op het water, want gij zult het vinden na vele dagen.
Verdeel het in zevenen, ja, in achten, want gij weet niet welk kwaad er op aarde zijn zal.
Als de wolken met regen gevuld zijn, gieten zij die uit over de aarde; en als een boom valt, zuidwaarts of noordwaarts, ter plaatse waar de boom valt, daar blijft hij liggen.
Wie steeds op de wind let, zal niet zaaien; en wie steeds naar de wolken ziet, zal niet maaien.
Zoals gij de weg van de wind evenmin kent als het gebeente in de schoot van een zwangere vrouw, zomin kent gij het werk van God, die alles maakt.
Zaai uw zaad in de morgen en laat uw hand tegen de avond niet rusten, want gij weet niet, of het ene gelukken zal of het andere, dan wel of beide tezamen goed zullen zijn.