VUURWERK: GESCHIEDENIS
Uitgegeven op 31-12-2003 om 14:55  |  link  |  bewaar  |  print

VuurwerkHippolytushoef - Niemand weet precies waar en wanneer vuurwerk is uitgevonden. Waarschijnlijk bij toeval, doordat iemand per ongeluk salpeter morste (een chemische stof die vroeger wel eens gebruikt werd als vervanger van zout) tijdens het koken. Dat poeder viel in het houtvuur en begon tot ieders schrik enorm te knetteren. In ieder geval gebruikte men in China 2000 jaar geleden al vuurwerk. Voor feesten, maar ook omdat men dacht dat die knallen de boze geesten weg zouden jagen.
Bij ons is vuurwerk pas vanaf de Middeleeuwen bekend. In die tijd werd het vooral bij oorlogen gebruikt: bommen vol kruid waarmee kasteelmuren kapotgeschoten werden en vuurpijlen die de vijand doodsbang moesten maken. 'Vuurwerkmaker' was toen een heel belangrijk en geheimzinnig beroep. Er werd maar wat aangerommeld en er zijn dan ook heel wat vuurwerkmakers zelf met kruid en al de lucht in gevlogen!

Zo'n 200 jaar geleden werd scheikunde een echte wetenschap en toen ging het met sprongen vooruit. Tegenwoordig kun je vuurwerk in alle soorten en maten kopen en hoef je geen expert meer te zijn om het veilig af te steken.

Er is niet veel bekend over strijkers, rotjes, kanonslagen en dergelijke in de vorige eeuwen. In de 18e eeuw werd de jaarwisseling wel gevierd, maar de gebruiken waren heel anders dan nu. In elk geval werd er veel lawaai gemaakt. Dat was nodig om de kwade geesten weg te jagen die tussen Kerstmis en nieuwjaar volop in de lucht zweefden, volgens de Germaanse traditie tenminste. Hoe harder het lawaai, hoe beter. Daarom werd er veel met vuurwapens in de lucht geschoten.

In de loop van de 19e eeuw verdween het gebruik van buskruit op oudejaarsavond grotendeels om in de 20e eeuw volop terug te komen, vooral na 1945. Voor die tijd was men natuurlijk ook wel in de weer met vuurwerk, al was het alleen maar omdat mensen altijd met vuur willen spelen. Eén van de beste voorbeelden van zo'n gevaarlijk oudejaarsavondgebruik was (en is nog steeds!) het zogenaamde melkbusgrapje. Boeren namen een melkbus en boorden er aan de onderkant een gaatje in. Ze vulden de bus met water en carbid en hielden een vlammetje bij het gat. Met een knal werd de deksel van de melkbus gelanceerd, met of zonder voet van een enkele waaghals. In Leiden is een keer een heel gebouw verdwenen doordat er in de haven een boot met vuurwerk is ontploft. Tot op de dag van vandaag is op de plek waar het gebouw ooit stond een park!

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hoorde men knallen genoeg en piekerden de meeste mensen er niet over het nieuwe jaar met vuurwerk te begroeten. Ook in de eerste jaren na de oorlog werd er op 31 december maar weinig gebruik gemaakt van knaleffecten. Pas rond 1965 kwamen rotjes, zevenklappers, vuurpijlen en gillende keukenmeiden in trek. Het afsteken van kanonslagen leek heel stoer, maar werd toch vooral beschouwd als uitsloverij. Na een half uurtje was alles bekeken en ging men weer het huis in om de laatste oliebollen en appelflappen op te peuzelen. De Chinezen in Nederland deden het nog sneller. De uitvinders van het vuurwerk bouwden vroeg op oudjaarsavond grote stellages waar ze siervuurwerk op aanbrachten. Na de klok van 12 uur staken ze dit aan en binnen 10 minuten was alles voorbij.

Natuurlijk las je toen in de krant ook van ongelukken, maar vaak kwamen die niet voor. Er werd minder geëxperimenteerd met eigengemaakt vuurwerk en er waren geen dubieuze handelaren bij wie je in oktober al terecht kon voor onbetrouwbaar spul.
(advertentie)
Actueel...
02-04-2020 Koning-Hoeve verbijsterd over Brabantse aankoop Noord-Hollandse stikstofruimte
02-04-2020 Kerknieuws
02-04-2020 Iedereen blijft in ieder geval nog vier weken thuis, je hoeft je niet te vervelen
02-04-2020 Foto van het weekend
02-04-2020 Helpt elkander en blijf gezond, Wieringernieuws draagt ook zijn steentje bij
01-04-2020 Nieuws van de ZeeVerse Vismarkt
01-04-2020 De Kasteleen gaat online met De Andere Quiz
01-04-2020 Hollands Kroon voert tijdelijk 'coronalogo'
01-04-2020 Sterke stijging nieuwe krantenabonnees
01-04-2020 Corona. Wat nu?
01-04-2020 Schepen voorlopig niet naar het zout
01-04-2020 Ontheffing nodig voor landbouwvoertuigen hoger dan 4 meter
01-04-2020 Axxicom, corona en de bescherming van thuiszorgmedewerkers en hun cliënten
01-04-2020 Afgelaste evenementen
31-03-2020 Project Wieringerhoek ter inzage
31-03-2020 De Smulhoek
31-03-2020 Clementie bij invordering aanslag gemeentelijke belastingen
31-03-2020 Grenzen Hippolytushoef en Den Oever op papier gewijzigd
31-03-2020 Fietspad Terpweg westzijde verdwijnt
31-03-2020 Winterbediening bruggen en sluizen verlengd
31-03-2020 De kledingbakken gaan weer open!
31-03-2020 Aanbiedingen van onze adverteerders in Hollands Kroon
31-03-2020 Aanbiedingen en nieuws van onze adverteerders
31-03-2020 Thuiswerk-app Zoom populair
30-03-2020 Verkeerd bezorgd - UPDATE
30-03-2020 100 Woorden
30-03-2020 Blog burgemeester Rian van Dam. Hoe gaat het eigenlijk met u?
30-03-2020 Garnalenvissers voelen gevolgen noodsituatie Covid-19 crisiis
30-03-2020 Tommie vindt mensen erg spannend
30-03-2020 Ouderen en minder validen toch in beweging met tips Team Sportservice
(advertentie)
Occasions
Toyota Yaris 1.3 VVTi Luna inclusief afleverkosten
€ 3.995,-

Toyota Yaris 1.0 Aspiration 5drs
€ 5.345,-

Algemeen nieuws:
Algemeen internetnieuws:
Algemeen wetenschapsnieuws:
Wieringer historie:
Hotel café Wiron - Klik op de foto voor een grotere versie en meer informatie...